Regionale Architectuur

Eén van de basis punten waarop een gebouw wordt beoordeelt door Welstand is of het past in zijn omgeving. In de praktijk blijkt dat alles wat de laatste mode volgt een grote kans heeft om een positief Welstand oordeel te krijgen. Dat vind ik echt een gemiste kans, die voor veel vervreemding zorgt bij de mensen die in zo’n gebied leven. Ik zou willen pleiten voor meer ontwerpen die een diepere verankering hebben met het gebied waarin ze worden voorgesteld, zodat het karakter van een gebied duidelijker zichtbaar wordt en veel geleidelijker en natuurlijker zich ontwikkeld en de mensen die er een band mee hebben zich er blijven thuis voelen.

Elke gebied of regio heeft zijn eigen specifieke karakter. In de loop van de eeuwen is er een consensus ontstaan tussen mensen over hoe ze met elkaar omgaan en hun gebied inrichten. Daarmee is een eigen identiteit ontstaan, waardoor mensen die in zo’n gebied langere tijd leven zich er thuis voelen. Het wordt een Heimat, een thuis.

Zo’n gebied of heimat is er feitelijk op diverse schaalniveau’s.

Als je uit bijvoorbeeld Afrika terugkeert naar Europa kun je dat ervaren als thuiskomen. Er zijn algemene kenmerken in Europa die weer anders zijn dan in andere werelddelen.

Iedereen kent wel het gevoel als je na een lange vakantie ergens de grens van Nederland passeert, ondanks die mooie vakantie, je ineens een opgelucht gevoel overvalt. Je realiseert je dat je weer thuis bent in je vertrouwde omgeving.

De tegenhanger van thuisvoelen is heimwee hebben. Op vakantie heb je dan een heel sterke behoefte om weer naar huis terug te gaan. Als je nu ergens permanent bent beland waar je niet vandaan komt kan je een gevoel van onveiligheid krijgen of erger nog jezelf ontworteld voelen. Een algemeen gevoel van het ontbreken wat vertrouwd voor je is.

Dat ontwortelen kan ook binnen landsgrenzen optreden. Menige Brabander zal zich niet thuis voelen boven de rivieren. Zo verschillen provincies ook wezenlijk van elkaar en daarbinnen de regio’s.

Uiteindelijk kom je via provincies uit bij regio’s de kleinste gebieden met een eigen karakter. Dat vind je terug in dialecten, omgangsvormen, vroeger in kleding, landschappelijke elementen en de cultuur van een gebied.

Architectuur en stedenbouw zijn er ook wezenlijk anders. Bovendien wordt ruimtelijk elk gebied overheerst door iets specifieks. Dat kunnen kassen zijn maar ook weilanden met eindeloze vergezichten zijn, of juist heel intiem afgebakende stukken.

Ik denk dat elk mens de basis behoefte heeft bij een groter verband te horen en ook verbonden te zijn met een gebied. Het is belangrijk dat we daarom die regionale identiteit verder ontwikkelen, terugbrengen, vertalen naar onze tijd en daarmee voor de toekomst bewaren.

Het regionaal denken is denk ik ook het antwoord op de grote problemen van onze tijd op gebied van verkeer (infrastructuur), milieu en sociale vraagstukken waar wij al zo lang mee worstelen en geen echte antwoorden voor vinden. (Voor verdere info zie verschillende blog’s en de menu balk visie waar ik deze thema’s verder uitwerk.

Collage foto van de regio Het Westland. Het gebied heeft o.a. als karakteristieke elementen de ligging aan zee, de zogenaamde westlandse muren en de kassen gebieden tussen de dorpen.

Elk gebied heeft architectonische elementen die karakteristiek zijn voor het gebied in heden en verleden. Deze kunnen op allerlei manieren worden ingezet  zodat de architectuur meer verbinding te geven een gebied.

Het gevolg hiervan is dat elk gebied is te herkennen en de mensen die er een band mee voelen zich er blijvend mee verbonden voelen en het als van hun zullen zien, waardoor ze zich er voor willen inzetten.

Een neven effect is dat zo’n duidelijk herkenbaar gebied ook weer zijn aantrekkingskracht heeft op de gebieden eromheen.